Instytut Tolle Lege

Jaki jest charakter władzy pastora – prezbiteriański punkt widzenia

14 marca 2018 | Kevin DeYoung

Wczoraj organizacja 9Marks wydała nowe pismo pod tytułem: „Authority: God’s Good and Dangerous Gift” („Władza: dobry i niebezpieczny dar Boży”). 1 Zawsze chętnie czytam ich pisma i nie inaczej było tym razem. Na potrzeby jednego z artykułów, 9Marks poprosiło trzech pastorów z różnych wyznań o napisanie odpowiedzi na pytanie: na czym polega władza pastora? Poniżej przedstawiam moją odpowiedź.

Prezbiteriański punkt widzenia

Ponieważ jestem ograniczony limitem słów i zostałem poproszony o przedstawienie „punktu widzenia”, a nie „polemiki”, skupię się na tym, jak w praktyce wygląda władza pastora zgodnie z naszą praktyką. Nie przedstawię tu biblijnego, historycznego i teologicznego uzasadnienia dla prezbiteriańskiego systemu. Jeżeli interesuje was zwięzłe wprowadzenie do ustroju prezbiteriańskiego, zajrzyjcie do książki Guya Watersa „How Jesus Runs the Church”. Natomiast jeżeli interesuje was bardziej obszerny podręcznik, przeczytajcie klasyczne dzieło Jamesa Bannermana „The Church of Christ”. Ja jednak pominę pytania dlaczego i zajmę się tym, co praktykujemy.

Władza pastora w ustroju prezbiteriańskim jest współdzielona ze wszystkim starszymi i sprawowana wspólnie w ramach sesji oraz zgromadzeń kościelnych.

Niezależnie od tego, czy w kościele pastor i starsi są dwoma odrębnymi urzędami (jak w większości kościołów ewangelicko-reformowanych), czy też starsi nauczający (to jest pastorzy) i zarządzający są określeniami różnych funkcji w ramach tego samego urzędu (jak w większości kościołów prezbiteriańskich), kościoły działają bardzo podobnie. Na poziomie lokalnym władza przyjmowania nowych członków do zboru, sprawowania dyscypliny, ustalania zasad jego funkcjonowania, sposobu uwielbienia oraz dbania o spójność doktrynalną kościoła należy do rady starszych (zazwyczaj nazywanej sesją, lub – w ustroju ewangelicko-reformowanym – konsystorzem 2).

W Presbyterian Church in America 3 mamy trzy zgromadzenia, poprzez które sprawowana jest ta władza: sesję (pastora i starszych lokalnego zboru), prezbiterium (pastorów i kościoły – reprezentowane przez starszych zarządzających – z jednego regionu) oraz walne zgromadzenie (wszystkie kościoły w jednej denominacji). Formalny aspekt władzy pastora polega więc po prostu na tym, że ma prawo wypowiadać się i głosować w każdym z tych zgromadzeń. Pastor prezbiteriański nie jest biskupem, ani faktycznym władcą swojego małego lenna. Jest starszym zarządzającym, którego głos nie liczy się ani mniej, ani bardziej niż głosy innych wprowadzonych w urząd starszych nauczających i zarządzających – niezależnie od tego, czy głosowanie dotyczy ekskomunikowania kogoś, założenia nowego kościoła, czy też zaliczenia czyjegoś egzaminu ordynacyjnego.

Władza pastora może wam się wydawać duża lub mała, w zależności od twoich przeszłych doświadczeń w kościele. Może się wydawać duża, ponieważ prawie każda formalna decyzja należy do sesji (a nie do całego zboru). Poza powołaniem pastora oraz głosowaniem w sprawie tego, kto ma objąć urzędy w kościele, większość głosowań w zborach prezbiteriańskich ma charakter wyłącznie doradczy. Ponadto pastor, jako ważny członek sesji, może mieć bardzo duży wpływ. Z drugiej strony, władza pastora może się wam wydać mniejsza, niż myśleliście. Nie zawsze stawia on na swoim. Może (co się zdarza!) zostać przegłosowanym. Nie ma formalnie więcej władzy od innych starszych. Ponadto odpowiada przed prezbiterium i musi podporządkować się jego duchowej opiece. Tym bardziej zaś musi podporządkowywać się walnemu zgromadzeniu.

Oczywiście formalna władza to nie wszystko. Starszy nauczający, który głosi kazania co tydzień do tych samych ludzi, będzie nieuchronnie wyznaczał doktrynalny, doksologiczny i ewangelistyczny kierunek zborowi. W większości kościołów prezbiteriańskich pastor zna najlepiej ludzi i najczęściej z nimi rozmawia. Jeżeli sytuacja w kościele jest zdrowa, większość ludzi podąża za przywództwem pastora (w wielu dziedzinach) i przyznaje mu rozstrzygający głos w dziesiątkach bieżących spraw. Ponadto jako przewodniczący sesji (zgodnie z „Księgą porządku kościelnego”), pastor będzie wyznaczał porządek spotkań starszych i je prowadził. W dużych kościołach pastor-senior stoi także na czele struktury organizacyjnej zboru i osoby zatrudnione w nim odpowiadają bezpośrednio przed nim, podczas gdy zdaje sprawę przed sesją i prezbiterium. W ramach sesji pastor-sernior zwykle ma też ostatnie słowo w kwestii tego, co będzie się działo podczas cotygodniowych nabożeństw.

Krótko mówiąc władza pastora w prezbiterianizmie ma zarówno nieformalny charakter (przejawia się w tuzinach kwestii zaczynając od kazań, poprzez nadawanie wizji i posiadanie szerokiego spojrzenia na sprawy kościoła, a kończąc na podejmowaniu wielu codziennych decyzji), jak i formalny (jako członka i przewodniczącego sesji) oraz współdzielony (jako posiadacza jednego głosu w kwestii podejmowania ważnych decyzji w zgromadzeniach kościoła).

____________

 

Ks. Kevin DeYoung – jest pastorem Christ Covenant Church w Matthews w Karolinie Północnej (Presbyterian Church in America) oraz wykładowcą teologii systematycznej w Reformed Theological Seminary. Pisze doktorat na Uniwersytecie w Leicester. Wpis ukazał się na jego blogu na stronie The Gospel Coalition (https://www.thegospelcoalition.org/blogs/kevin-deyoung/what-is-the-nature-of-pastoral-authority-a-presbyterian-perspective/). Publikujemy za zgodą The Gospel Coalition. Tłumaczył Filip Sylwestrowicz.

 

 

  1. Ten wpis ukazał się na stronie The Gospel Coalition 4 października 2016 roku. Pismo można znaleźć na stronie 9Marks: https://www.9marks.org/journal/authority-gods-good-and-dangerous-gift/ – przyp. tłum.
  2. Terminologia ta dotyczy raczej kościołów ewangelicko-reformowanych o korzeniach holenderskich. W kościołach w Polsce oraz na Litwie konsystorzem nazywa się organ wykonawczo-administracyjny całego kościoła – przyp. tłum.
  3. Konserwatywna denominacja prezbiteriańska w Stanach Zjednoczonych – przyp. tłum.